Onderduikershut in ere hersteld

ZIEUWENT – “Het is goed dat deze onderduikershut uit de Tweede Wereldoorlog weer in ere is hersteld. Daar mag men trots op zijn. Het is een belangrijk onderdeel uit onze geschiedenis. En die mogen we nooit vergeten. Er zijn momenteel vele parallellen te trekken tussen het verleden en heden. Ook nu vluchten mensen omdat ze hun vrijheid wordt ontnomen zoals onder meer in Oekraïne.”

Door Jan Hendriksen

Met deze woorden onthulde burgemeester Annette Bronsvoort van de gemeente Oost Gelre zondagmiddag in het bijzijn van diverse kinderen van onderduikers uit de Tweede Wereldoorlog, bestuursleden van de Oudheidkundige Vereniging Zuwent en de wethouder van cultuur en erfgoed van de gemeente Oost Gelre, Ellen Dusseldorp, officieel het informatiebord bij de onderduikershut Ni’js Bos aan de Kroosdijk ter hoogte van de Doorndijk, gelegen aan één van de kerkenpaden in de driehoek tussen Zieuwent, Mariënvelde en Harreveld. Voorzitter René Spekschoor en bestuurslid Bennie te Molder van de Oudheidkundige Vereniging Zuwent lieten voor aanvang van de onthulling weten dat men in Zieuwent, en dat met het bestuur van de vereniging voorop, het altijd bijzonder jammer heeft gevonden dat deze hut even na afloop van de Tweede Wereldoorlog, werd gesloopt. “Maar in 2022 is aanzet gegeven om de onderduikershut weer in ere te herstellen. En zie het prachtige resultaat”, aldus Spekschoor. 

Tussen 1943 en 1945 bevond zich in het bos aan de Kroosdijk een goed verscholen onderduikershut. De hut was gemaakt van ruwe planken, doek, takken en bladeren. Bij dreiging of een mogelijke razzia gingen meerdere onderduikers, zoals Theo Striekwold, Jan Bakkum, Piet Clemens, Herman Spekschoor Nijs, Bennie Dankbaar en Gerard Hogenelst, vanuit droebel (boerderijenerf) ’t Spekschoor naar deze hut. Zij waren veelal uit het westen op de vlucht en in Zieuwent ondergedoken omdat zij vanaf april 1943 verplicht waren om voor de Duitsers te werken in verband met de Duitse Arbeitseinsatz. Bennie te Molder: “Ook zijn in de hut soms tijdelijk Engels sprekende onderduikers, waarschijnlijk vliegtuigbemanning, ondergebracht. In de winter stond in de hut soms een flinke laag water. De hut is echter in de oorlog nooit verraden of door de Duitsers gevonden.”

‘Prachtige mensen’
Van verschillende onderduikers uit de jaren tussen 1942 en 1945 waren zondag nazaten bij de officiële onthulling aanwezig. Zoals Jeroen Hogenelst uit het Drentse Zuid-Laren en Gatha Jonges-Bakkum uit Castricum. Gatha Jonges vond het zeer bijzonder dat zij als ‘kinderen van onderduiker Jan Bakkum uit Uitgeest’ met enkele familieleden aanwezig mocht zijn bij de opening van de hut. “Alle dank voor de Oudheidkundige Vereniging Zuwent om de hut weer in originele staat neer te zetten, zodat in de toekomst belangstellenden en passanten er kennis van kunnen nemen wat er in de Tweede Wereldoorlog hier heeft plaats gevonden. We zijn ons er ook van bewust van dat de onderduikers zijn opgevangen door welwillende, prachtige mensen die met gevaar van hun eigen leven deze jonge mannen in huis en gezin opnamen. Als dit niet was gebeurd zullen we nooit weten of onze vader de oorlog was doorgekomen. Gelukkig is onze vader na de oorlog weer veilig thuisgekomen en na de oorlog getrouwd en heeft hij ons gezin gesticht. We staan hier dan ook met een groot deel van ons gezin. Het is mooi en indrukwekkend om hierbij aanwezig te zijn”, zo liet ze weten.

Angst
Bij de onthulling van het informatiebord en de hut was ook de 91-jarige Wil van Kampen–Versteege uit Zandvoort aanwezig. Zij is een zusje van Piet Clemens en zat zelf als onderduiker op boerderij Storkhorst iets verderop. Piet Clemens was onderduiker op Gais en zat af en toe bij razzia’s of ander gevaar ook in de onderduikershut. Op de vraag wat Wil zich herinnerde aan de oorlog, antwoordde ze: “Angst en ook dat je altijd stil moest zijn.” Ben Dankbaar, zoon van Bennie Dankbaar uit Lichtenvoorde, voegde eraan toe: “Mijn vader had vaak schrik, maar hij heeft ook heel veel schik gehad met andere onderduikers en evacués op de boerderij.”

Voor meer foto’s: www.elna.nl.