Voors en tegens
Er heerst momenteel van alles: buikgriep, hoesten, hooikoorts en wat al niet meer. De een is er nog beroerder aan toe dan de ander en er worden allerlei middeltjes in huis gehaald om de kwaaltjes te bestrijden.
Zo ook een paar dagen geleden. Ik was bij de apotheek om wat medicatie op te halen, toen ik een enorm schorre man hoorde vragen: "Heeft u wat voor het hoesten?”
Iets voor het hoesten... ik dacht aan een handje zand, of een droog beschuitje, of boven de stofzuigerzak hangen en dan inademen, of een hap nemen van een oliebol met heel veel poedersuiker, of een sigaretje over je longen roken als je dat nog nooit gedaan hebt, allerlei middeltjes om lekker te gaan blaffen. Maar dat bedoelde hij natuurlijk niet. Hij wilde van zijn kriebelhoest af en wilde daar iets tegen hebben.
Ondanks dat voor en tegen op zichzelf totaal verschillende betekenissen hebben, worden beide voorzetsels regelmatig door elkaar gebruikt en gek genoeg maakt dat niet eens uit. Voor of tegen gebruiken bij het werkwoord inruilen bijvoorbeeld, maakt nagenoeg geen verschil: het betekent in beide gevallen inwisselen, iets in plaats van iets anders weggeven of in bezit nemen. Toch bestaat er een klein verschil in het gebruik van beide voorzetsels. Als je namelijk iets inruilt voor, dan ligt er meer nadruk op de ruil zelf, het een vervangt het ander, de transactie. Bij inruilen tegen leg je meer nadruk op het feit dat wat je wegdoet, een betaalmiddel is voor wat je krijgt. Je ruilt bijvoorbeeld overuren in tegen een nieuwe computer (betaalmiddel) en je ruilt je ouwe fiets in voor een elektrisch exemplaar (transactie). Maar andersom is ook goed.
Voor en tegen, het lijkt zo tegenstrijdig, maar dat valt dus in veel gevallen wel mee. Het ligt vaak dicht bij elkaar. Behalve bij het voetbal: als je tegen Oranje bent, heb je het nu zwaar. Als je ook - net als bijna iedereen in onder meer de Achterhoek - voor Oranje bent, dan schreeuw je je schor als Weghorst weer eens de beslissende treffer voor zijn rekening neemt. En die schorre stem: ach, daar neem je dan weer een lekker biertje tegen. Of voor...