Gerrit houdt al 75 jaar van het bijenvolk

LICHTENVOORDE - Gerrit Hartman was nog maar twaalf jaar toen hij zijn eerste bijenvolk kreeg. Zijn liefde voor bijen is toen begonnen en nooit meer over gegaan. Vier jaar later sloot hij zich aan bij Imkervereniging ABTB Lichtenvoorde. Dit jaar viert hij daar zijn 70-jarig lidmaatschap. Met hart en ziel heeft Gerrit zich ingezet voor de vereniging en heeft hij zo’n beetje alle functies gehad binnen de club. 

Door Dinès Quist

Rond zijn woning aan de Boschlaan staan drie grote wilgenbomen. Dat is geen toeval. Gerrit heeft ze er in zijn jonge jaren geplant, speciaal voor de bijen. Maar er staan ook lindes, zonnehoed en lavendel, alles om zijn bijenvolken het zo gerieflijk mogelijk te maken. “Een goeie imker heeft verstand van de natuur,” vertelt hij. “Sterker nog, je moet eerst weten wat de natuur doet voordat je imker kan worden.” Achterin zijn tuin huist een acht meter lange bijenstal, vol met bijenkasten en honingraten. Vanaf het moment dat de bijen weer actief worden, is Gerrit er dagelijks te vinden. Trots vertelt hij dat sinds hij bijen houdt, elk jaar honing heeft gehad. Iets wat niet vanzelfsprekend is.

Imkerlessen bij de paters
Bijna 75 jaar geleden begon Gerrit met zijn eerste bijenvolk, die kreeg hij van een buurman. “Als jonge jongen wilde ik graag wat doen, ik was toen al geïnteresseerd in de natuur. In die tijd hadden veel boeren bijenvolken om hun fruitbomen en gewassen te bestuiven. Eén van hen gaf mij een bijenkorf met een bijenvolk. Ik was meteen gefascineerd door die bezige beestjes, ik wilde er alles over weten. In Zelhem was een imkervereniging die met bijenkasten werkte in plaats van -korven. Ik sprong op mijn fietsje richting Zelhem, kocht een boekje met informatie en ging er thuis mee aan de slag. Mijn vader vond het prima dat er een bijenvolkje in zijn tuin leefde, maar hij kwam niet te dicht in de buurt. Op mijn zestiende mocht ik imkerlessen volgen bij de bijenstal van de Paters Maristen op het klooster Loreto in Lievelde. Ik was veruit de jongste cursist. In 1954 ontving ik mijn officiële imkerdiploma uit handen van Pater Chermin. Vanaf toen ben ik lid geworden van Imkervereniging Lichtenvoorde.”

Onder het
voorzitterschap van
Gerrit bloeit
de zieltogende
club weer op
en groeit het
ledenaantal

Liefde voor het bijenvolk
Hoe diep de liefde voor het bijenvolk zit, blijkt wel uit het feit dat Gerrit en zijn vrouw hun dochter ‘Imka’ hebben genoemd, vernoemd naar het imker-schap. Imka weet zich nog goed te herinneren dat er schoolklassen bij hen in de tuin kwamen die een lesje imkeren kregen. “Mijn vader werkte altijd zonder imkerpak, hij liet dan een bij in zijn blote arm prikken en legde de kinderen uit hoe je de angel uit eruit moest trekken.” Ook gaf Gerrit imkercursussen aan huis. “Voor een cursus moesten er minimaal 12 cursisten zijn,” vertelt Gerrit. “Ik kwam er één te kort en heb mijn zoon, die destijds twaalf was, gevraagd of hij de laatste deelnemer wilde zijn, zodat ik de cursus kon opstarten. Dat wilde hij en sindsdien heeft de liefde voor het bijenvolk ook hem gegrepen.” Gerrit is zich altijd blijven verdiepen in bijengedrag, bijenvolken, veranderende natuur en landschapsontwikkelingen. Al die kennis en ervaring draagt hij over aan zijn cursisten. Toch is de theoretische kennis maar een onderdeel van het imkerschap. “Je moet de bijen met gevoel behandelen,” vertelt hij. “Kijk naar hun gedrag, daaraan valt te zien hoe ze zich voelen. Je moet ze kunnen lezen.”

Alle functies wel gehad
Ruim 35 jaar heeft Gerrit als mentor heel wat imkers wegwijs gemaakt binnen de vereniging. Maar Gerrit heeft nog veel meer taken vervuld. Maar liefst dertig jaar lang zat hij in het bestuur. Sterker nog, hij heeft zo’n beetje alle functies wel bekleed: inspecteur, excursie-coördinator, inkoopmanager, penningmeester en voorzitter. De laatste functie was uit nood geboren, want in 2001 dreigt de vereniging ter ziele te gaan. Er is een nieuw beleid nodig, een nieuw bestuur en een nieuwe voorzitter. Het voorzitterschap is niet iets wat Gerrit ambieert, maar om de vereniging te redden van zijn ondergang, neemt hij deze functie toch op zich. Een gouden zet, want onder zijn leiding bloeit de club weer op en groeit het ledenaantal. Zes jaar later draagt Gerrit het voorzitterschap over, maar hij blijft zich onverminderd inzetten. Want eens een imker, altijd een imker. Voor zijn tomeloze inzet ontving Gerrit in 2017 een Koninklijke onderscheiding.  

‘Je moet de
bijen met
gevoel
behandelen,
aan hun
gedrag kun je
zien hoe ze
zich voelen’

Niet met imker-pensioen
Gerrit helpt in 2010 met het oprichten van de nieuwe bijenstal de Beezenmoat in het Wentholtpark, zodat de volgende generatie imkers klaargestoomd kan worden voor de toekomst. Actieve functies vervult Gerrit (86) nu niet meer bij de vereniging, maar met ‘imker-pensioen’ gaat hij ook niet. Nog altijd gaat hij jaarlijks met zijn bijenvolken naar opdrachtgevers in de Betuwe om de telers te helpen met de bestuiving van hun fruitbomen. En in Mechelen om koolzaadvelden te helpen bestuiven. Ooit bracht Gerrit een viertal bijenvolken naar de Polder om koolzaadvelden te bestuiven. Bij thuiskomst twijfelde hij of hij de bijen-ingang van de kasten wel had geopend. Samen met een imker-collega reed hij helemaal terug om te gaan checken. Wat bleek, de luikjes stonden open. Maar het zegt absoluut iets over Gerrits liefde voor het bijenvolk.