‘Een goede start als kind werpt vruchten af voor de rest van een mensenleven’

Gemma Bongers van de Achthoek gaat met pensioen

Door Barbara Pavinati

OOST GELRE - Als je aan Gemma Bongers denkt, denk je gelijk aan Stichting de Achthoek. Gemma ademt in al haar poriën deze stichting die ze in 2005 samen met Francis ten Have oprichtte. De stichting begon op verzoek van toen de gemeente Lichtenvoorde met de coördinatie van zes peuterspeelzalen en is inmiddels uit haar jasje gegroeid. Sinds november 2009 heeft de stichting ook de kinderopvang en BSO onder zijn hoede; met 45 werknemers zien ze wekelijks 570 kinderen. Gemma gaat in oktober met pensioen en legt uit waarom ze zo verweven is met haar werk: “Met onze stichting dragen we ons steentje bij in de opvoeding van de kinderen. De leeftijd van 0 tot 4 jaar is cruciaal bij de ontwikkeling. Dan wordt de basis gelegd van hun menszijn. Een goede start als kind werpt vruchten af voor de rest van een mensenleven”

Zes peuterspeelzalen fuseren
In de jaren tachtig waren er in Lichtenvoorde en de kerkdorpen zes peuterspeelzalen. Daar speelden de kinderen met elkaar en hadden ze een ontmoetingsmoment. Elke speelzaal had een onafhankelijk bestuur bestaande uit betrokken ouders. Deze constructie was erg kwetsbaar, want de bestuurssamenstelling wisselde met regelmaat omdat een peuter na 1,5 jaar naar de basisschool gaat. De waarde van het voorschoolse stuk werd door de gemeente en landelijk ingezien. De gemeente Lichtenvoorde ontving middelen voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). Gemma: “Francis en ik vertegenwoordigen de peuterspeelzalen bij het gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid en werden gevraagd om een programma te schrijven voor de inzet van deze VVE-middelen. Professionalisering werd als een belangrijke voorwaarde gezien en daarvoor was fusie van de peuterspeelzalen noodzakelijk. Dit fusietraject werd begeleid door ’t Spectrum en werd een onderdeel en de basis van het programma dat door ons op papier kwam te staan.”

‘Elke speelzaal had een onafhankelijk bestuur bestaande uit betrokken ouders, een kwetsbare constructie omdat de bestuurssamenstelling  regelmatig wisselde’

Toen het programma goedgekeurd en uitgevoerd werd, kwam er in 2005 een fusietraject waarbij zowel Gemma als Francis, die ieder bij een andere peuterspeelzaal in het bestuur zaten, solliciteerden naar de functies van respectievelijk coördinator en controller. Tot op de dag van vandaag hebben de dames nauw samengewerkt wat voor een diepe verbondenheid heeft gezorgd.

Dagopvang en BSO komen bij de Achthoek
In 2009 werd de Achthoek partner in de Bredeschool aan de Varsseveldseweg, samen met Zozijn en basisschool Talent (accentscholengroep). De Achthoek kreeg meer peuterspeelzaalwerk onder haar hoede: de dagopvang van 0-4 jaar met de namen Parel en de Bouwsteen. Daarnaast kwam er BSO met de naam Steengoed in het gebouw.

De gemeente Lichtenvoorde en de gemeente Groenlo fuseerden in 2010. Door de nieuw gevormde gemeente Oost Gelre werden de peuterspeelzalen van Groenlo en Zwolle op verzoek van de gemeente nu ook ondergebracht bij de Achthoek.

Huisvesting in basisscholen
“Fysieke nabijheid is belangrijk voor een goede samenwerking. Daarom heeft de Achthoek in de loop der jaren alle locaties ondergebracht bij basisscholen. Een voordeel hiervan is dat wij zo de kinderen kunnen aanvullen en voorbereiden voor de toekomstige lessen die gegeven gaan worden. Verschillende scholen hadden door bevolkingskrimp klaslokalen over en zo werd één en één twee: het voorschoolse aanbod en BSO vonden hun thuis in de basisscholen,” legt Gemma uit.

‘Professionalisering was een belangrijke voorwaarde en daarvoor was fusie van de peuterspeelzalen noodzakelijk’

Stichting de Achthoek is in 2016 verkozen tot de best passende partner voor het te realiseren IEKC (Integraal Educatief Kindcentrum) Het Gele Park in Lichtenvoorde. In 2021 werd Het Gele Park geopend en nam de Achthoek als partner haar intrek erin met drie groepen voor kinderopvang; twee peutergroepen met een uitgebreid VVE-aanbod en een groep voor kinderen van 0-2 jaar. Daarnaast startte de Achthoek met een BSO die nu dagelijks 92 kinderen opvangt.

In 2017 werd de Achthoek gevraagd om een BSO te starten in de Antoniusschool in Vragender, BSO de Bulte. En in 2020 werd de Achthoek benaderd om een BSO op te zetten op basisschool De Leeuw in Lichtenvoorde en de Antoniusschool in Lievelde. Zo zagen BSO de Leeuw en BSO de Daltons het licht.

De cirkel is rond
“Stichting de Achthoek is de afgelopen jaren erg gegroeid” vertelt Gemma trots, “De huidige organisatiestructuur past niet meer bij de omvang die we op het moment hebben. Het bestuur dat er nu is, wordt gevormd door bestuursleden van het eerste uur. Zij zijn in 2022 weer aangetreden om samen op zoek te gaan naar een organisatievorm die recht doet aan de Achthoek 2.0.”

Gemma vervolgt: “Op dit moment is de Achthoek in gesprek met Paraat scholen. Paraat scholen en de Achthoek zijn aan het onderzoeken of bestuurlijke samenwerking wenselijk en haalbaar zou zijn. Met deze stap verkennen wij of verdere samenwerking kan bijdragen aan een sterk en samenhangend aanbod voor kinderen van 0 tot 13 jaar. Er is een intentieverklaring ondertekend om deze mogelijke samenwerking nader te onderzoeken. Dit onderzoek is op dit moment in een gevorderd stadium. Francis en ik vinden dat een samenwerking met onderwijs de kroon is op ons werk en dat van alle medewerkers van de Achthoek. We zijn ervan overtuigd dat we door deze samenwerking nog beter in staat zijn om met onderwijs en opvang hand in hand aan de ons toevertrouwde kinderen van 0-13 een goede start te geven voor de toekomst. Daarmee is voor mij de cirkel rond.”

Afscheidsreceptie
Op vrijdag 2 oktober is er van 19.00 uur tot 22.00 uur in De Koppelpaarden een openbare afscheidsreceptie van Gemma waarbij iedereen die zich verbonden voelt welkom is.