Van smartlap tot Byzantijns: ‘Heel Aalten zingt’ moet koren weer zichtbaar én hoorbaar maken

AALTEN - Wie op zaterdag 27 juni door het centrum van Aalten loopt, kan er bijna niet omheen. Bij de Oude Helenakerk, op de markt en bij de HEMA klinken die dag stemmen uit alle hoeken van de gemeente. Geen klein optreden in een zaaltje, maar een groots opgezet korenfestival waarbij acht koren uit de gemeente Aalten zich presenteren aan het publiek.

De naam zegt eigenlijk alles al: Heel Aalten zingt.

Door Ayla Bennink

Wat begon als een idee rondom het 70-jarig jubileum van het Aaltens Christelijk Mannenkoor (ACM), groeide uit tot een evenement dat inmiddels veel groter voelt dan alleen een jubileumviering. “We wilden eigenlijk eerst alleen nadenken over een concert”, vertelt Auke de Vries, al veertig jaar lid van het ACM. “Maar toen kwamen we op een groter probleem waar bijna alle koren tegenaan lopen: er komt steeds minder nieuwe aanwas.” 

“Vroeger zat bijna iedereen bij een koor”
Volgens de organisatie verdwijnen er jaarlijks tientallen koren in Nederland omdat het ledental terugloopt. “Toen ik begon, ergens midden dertig, was het heel normaal dat je bij een koor zat”, zegt Auke. “Nu zijn we al blij als iemand van midden vijftig zich aanmeldt.” Dat zette het bestuur aan het denken. Niet alleen over hun eigen toekomst, maar ook over die van de andere koren in de gemeente. Want zingen leeft nog altijd in Aalten, misschien meer dan mensen denken. “We hebben hier ruim twintig koren”, vertelt Arnold Rots, die binnen de organisatie de PR verzorgt. “Dan kun je toch wel concluderen dat er graag gezongen wordt.” Toch blijft koorzang volgens hem vaak wat onderbelicht. “Mensen zien het soms als iets van vroeger. Iets dat vooral binnen gebeurt en niet echt zichtbaar is. Terwijl het landelijk nog steeds één van de grootste hobby’s is.

Een dorp dat bruist van muziek
Het idee achter de korendag is daarom simpel: laten zien hoe veelzijdig en levendig de koorwereld eigenlijk is. Niet achter gesloten deuren, maar midden in het centrum van Aalten. Tussen het winkelend publiek, terrasbezoekers en mensen die toevallig langslopen. Dat laatste komt mooi samen met de restantenmarkt die dezelfde dag plaatsvindt. “Puur toeval,” lachen de heren, “maar wel een hele mooie combinatie.” Daarnaast vallen ook het Hooikoortsfestival en de Farm & Country Fair in hetzelfde weekend. “Hoe meer reuring in het dorp, hoe beter”, vindt het drietal. Verspreid over drie podia geven de koren meerdere optredens gedurende de dag. Elk koor laat daarbij verschillende kanten van zichzelf horen. “Iedere groep presenteert zich echt zoals ze zijn”, legt Auke uit. “Dat maakt het juist zo leuk en afwisselend.

Acht koren, acht verschillende geluiden
Wie denkt dat een korendag vooral bestaat uit zware klassieke muziek, komt bedrogen uit. De variatie is groot. Van smartlappen tot popmuziek en van gezellige meezingers tot indrukwekkende meerstemmige zang.

De deelnemende koren zijn:
• Dinxper’s Smartlappen Koor
• Aaltens Christelijk Mannenkoor
• Evergreen Koor
• Popkoor Lintelo
• Popkoor Dazzle
• Chr. Koor Testify
• Gezelligheidskoor De Aladna’s
• Popkoor AmeeZing

Samen vertegenwoordigen zij een breed muzikaal spectrum. “Er zit echt van alles tussen”, vertelt Arnold. “Pop, smartlappen, chantykoren, gezelligheidskoren. Mensen zullen verbaasd zijn over hoeveel verschillende stijlen er eigenlijk zijn.” Ook het ACM zelf laat een breed repertoire horen. “Mensen denken bij een mannenkoor vaak aan alleen maar zware kerkelijke muziek”, zegt Henk Luimes, inmiddels twaalf en een half jaar lid. “Maar wij zingen veel breder dan dat.” Het repertoire varieert van geestelijke muziek tot opera, operette en populaire nummers. Niet alleen in het Nederlands, maar ook in het Russisch, Italiaans en Deens. Russische teksten worden fonetisch ingestudeerd en de vertaling staat erbij. “We hebben ooit een Russische dirigente gehad”, vertelt Henk. “Alleen het instuderen duurde soms iets langer.” 

“Het zingen zelf is heerlijk, maar vooral omdat je het samen doet.”

“Samen zingen geeft iets bijzonders”
Wat opvalt tijdens het gesprek is hoe vaak woorden als ‘samen’, ‘gezelligheid’ en ‘verbinding’ terugkomen. Voor de mannen gaat zingen duidelijk over meer dan muziek alleen. “Maandagavond is echt een vaste avond geworden”, vertelt Arnold. “Het zingen zelf is heerlijk, maar vooral omdat je het samen doet. Alleen zingen op de wc is toch minder leuk dan met veertig man vierstemmig zingen.” Volgens de heren ontstaat er binnen een koor vanzelf een sterke band. “Er wordt naar elkaar omgekeken”, zegt Auke. “Mijn vrouw zegt weleens dat we bijna een dameskoor lijken, als je ziet hoe sociaal iedereen met elkaar omgaat.” Arnold knikt instemmend. “Lief en leed hoort er gewoon bij.” Juist dat gevoel van saamhorigheid hopen ze ook tijdens de korendag zichtbaar te maken. Want hoewel de deelnemende koren allemaal hun eigen identiteit hebben, draait het uiteindelijk om hetzelfde: samen muziek maken.

Vrijwilligers met hart voor Aalten
Het ACM staat al decennialang midden in de samenleving van Aalten. Dat blijkt niet alleen uit de muziekactiviteiten. De vereniging zet zich ook op andere manieren in voor evenementen in de regio. “Vroeger haalden we oud papier op”, vertelt Auke. “Eerst zelfs nog met paard en wagen.” Tegenwoordig zijn veel leden actief als vrijwillige verkeersregelaars. “We begonnen ooit bij Bredevoort Schittert, maar inmiddels helpen we ook bij evenementen in de Steengroeve, het Winterswijkse Volksfeest en de Ronde van de Achterhoek.” De opbrengsten daarvan gaan naar het koor. “Alles gebeurt vrijwillig”, benadrukken ze. Ook voor de korendag zelf staat inmiddels een flinke organisatiegroep klaar. Ongeveer 25 vrijwilligers zijn betrokken bij de voorbereidingen. “En iedereen doet het met enthousiasme”, zegt Henk.

“We begonnen ooit bij Bredevoort Schittert, maar inmiddels helpen we ook bij evenementen in de Steengroeve, het Winterswijkse Volksfeest en de Ronde van de Achterhoek.”

Een bijzonder slotmoment
Misschien wel het meest indrukwekkende moment van de dag komt aan het einde van het programma. Dan verzamelen alle deelnemende koren zich gezamenlijk voor een afsluitend optreden. “Van verschillende kanten komen de koren al zingend aangelopen”, vertelt Auke enthousiast. “En uiteindelijk zingen we samen De Engelbewaarder en Pleatsken inde Achterhoek.” Met zo’n 250 zangers tegelijk belooft dat een bijzonder moment te worden. Een soort gezamenlijk visitekaartje van zingend Aalten.

“We hopen dat mensen verrast worden”
Wat hopen de organisatoren uiteindelijk dat bezoekers meenemen van deze dag? “Dat mensen enthousiast worden”, zegt Henk resoluut. “We hebben hier ontzettend veel energie in gestoken. Ik denk echt dat het een hele mooie dag wordt.” Auke kijkt vooral uit naar de ontmoetingen tussen de koren onderling. “Ik ben zelf ook benieuwd naar groepen die ik nog niet goed ken. Dat maakt het extra leuk.” En Arnold? Die heeft een meer praktische wens: “Ik hoop vooral op mooi weer.” Maar één ding staat voor de organisatie al vast: deze eerste editie heeft nu al iets in beweging gezet. De reacties vanuit de omgeving zijn opvallend positief en voorzichtig wordt zelfs al gevraagd of de korendag vaker georganiseerd gaat worden. Of dat daadwerkelijk gebeurt, moet nog blijken. Eerst is het tijd voor de première van Heel Aalten zingt. Wie twijfelt om te komen, krijgt van de organisatie nog één duidelijke boodschap mee: gewoon doen. “Loop langs, luister even, blijf hangen”, zeggen ze. “Misschien ontdek je wel dat koorzang helemaal niet ouderwets is, maar juist verrassend levendig.

Meer informatie en het tijdschema van de dag zijn te vinden via de website van het Aaltens Christelijk Mannenkoor. Noteer naast 27 juni ook maandag 29 juni alvast in de agenda, dan houdt het ACM namelijk een open repetitieavond om 19.30 uur in de Pol. Aanmelden kan viaacmaalten.nl