Waterpomptang
Opinie‘Lekkende kranen, grote verspillers’. Op de basisschool leerden we via stoere stickers dat we zuinig moesten zijn met drinkwater, en we met z’n allen kennelijk het verschil konden maken. De toekomst van onze drinkwatervoorziening lag in de handen van ouders met waterpomptangen. En via Postbus 51 overtuigde de overheid ons er ook van dat een beter milieu bij jezelf begint. Met iedere minuut die ik korter douchte, en met elk plastic zakje dat ik hergebruikte, droeg ik bij aan een betere wereld, een schonere toekomst.
Hoe vals deze overheidsinitiatieven om de verantwoordelijkheid voor een leefbare omgeving af te schuiven zijn, begreep ik veel later. Watermisbruik en vervuiling worden immers veroorzaakt door industrieën die geen strobreed in de weg wordt gelegd. En, belangrijker, neoliberale politici zien handenwrijvend toe hoe de bevolking door die valse focus op eigen verantwoordelijkheid elkaar de tent uit vecht. De ander doet altijd iets verkeerd. Zo hoeft er geen beleid gemaakt te worden en valt het rode potlood bij de volgende verkiezingen vanzelf de goede kant op. De rijke lobby- en aandelenvriendjes kunnen dan blijven doen wat ze het liefst doen: rijker worden ten koste van alles. En dus moet er niets veranderen. Liever een crisis verzinnen om de onderbuik te voeden dan echte crises oplossen. Liever een explosieve groei van de ziekte van Parkinson in landbouwgebieden dan het landbouwgif aan banden leggen. Liever Shell tevreden houden dan duurzaamheid faciliteren, liever Schiphol pleasen dan investeren in een dekkend Europees treinnetwerk. Liever een klimaatafgrond dan het sprookje van eeuwige groei ontmaskeren.
Dat de politiek, ten koste van burgers en leefomgeving, werkt voor de happy few is natuurlijk vooral een probleem op grote schaal. Lokaal gaat het allemaal anders. Ja, alsof De Kuip is nagebouwd in Lutjebroek staan er nu twee dure sporthallen in een stadje met amper negen duizend inwoners. Maar wie ben ik om de zuiverheid van de beweegredenen ter discussie te stellen? En ja, omwonenden hadden de rechter nodig om achteraf verleende vergunningen van een illegaal gebouwde groepsaccommodatie in te laten trekken. Maar dat zal allemaal gebaseerd zijn op een eerlijk misverstand.
Maar toch: het wordt een jaar van verkiezingen. Nationaal en lokaal. Als burger heb je niet de verantwoordelijkheid de wereld of gemeente beter te maken. Vlieg tien keer de aarde rond, vreet kipkiloknallers tot je tokt, sproei honderden liters duur drinkwater over je gazonnetje. Maar neem de twee verantwoordelijkheden die je wel hebt: geef je stem aan politici die impopulaire beslissingen durven te nemen omdat ze nou eenmaal nodig zijn, aan politici die onderbuikophef trotseren en machtige mensen tegen de haren in durven strijken. En trek je mond open als ze dat weigeren. En pak je waterpomptang voor die lekkende kraan. Het geluid is gekmakend.
