Ontluiken
OpinieDe Amerikaanse schrijver Kurt Vonnegut onderscheidde lang geleden geen vier maar zes seizoenen. Maart en april is ‘unlocking’. De wereld wordt wakker, alles ontluikt. Echt lente is het pas in mei en juni. Daarna is het twee maanden zomer. Lekker herfstig is het in september en oktober. November en december is ‘locking’. De natuur doet nu echt de luiken toe, voordat in januari en december de winter volgt.
Ook Erasmus was 500 jaar geleden niet gek. ‘Alles wat mooi is, kost moeite’, schreef hij in Adagia, zijn levenswerk van wijsheden. En hij had gelijk. Nu meer nog dan toen. Moeite doen is, nou ja, te moeilijk en luiheid dient de mens. Voor alles is er een app en de AI-knop is je beste vriend. Alleen zijn met je gedachten moet vermeden worden, dus luisteren we podcasts om de stilte te ontvluchten en poepen we met onze mobiel in de hand. De enige moeite die we ons getroosten is dat we doen alsof er niets aan de hand is. Geen wonder dat de wereld lelijker is dan ooit.
Maar gelukkig doet de natuur wel moeite. Een deken van ontluikende schoonheid bedekt een wereld die in razend tempo uit elkaar valt. De eerste bloemetjes wurmen hun paars, wit en geel door het verdorde bladerdek van vorig jaar. Heerlijk. Het zonnetje en een wijntje op het terras doen de rest. Het helpt de ellende te ontkennen.
Een Amerikaanse president die de wereld in een oorlog met een kernmacht stort om de aandacht af te leiden van zijn verkrachtingsverleden? Boeien. Proost. Oceanen die door de steeds versnellende klimaatcatastrofe al veel hoger staan dan tot nu werd aangenomen? Kunnen we niks aan doen, bestel maar een borrelplank. Een regering die toch weer hengelt naar de steun van extreemrechts, nadat we net een politiek experiment vol achterlijke waanzin achter ons hebben gelaten? Doe lekker, heb ik geen last van.
Dus volgende week stemmen? Misschien. Als het zo uitkomt. Zo’n gedoe, helemaal naar zo’n stemlokaal. Waarom kan dat niet gewoon online? Veel gemakkelijker. En ja, nog maar een kwart van de wereldbevolking leeft in een min of meer democratisch land, dat is de helft van twintig jaar geleden. Maar dat is toch niet onze zaak? En ook is het zo dat de democratie uitgehold wordt door gevaarlijke gekken die de macht grijpen door angst te zaaien en ze sterft omdat het volk het te lang niets kan schelen. Maar is dat erg? Een autocratisch systeem is toch gewoon veel handiger?
‘We hadden de wereld kunnen redden, maar we waren er verdomme gewoon te lui voor.’
Ook hierin had Vonnegut in zijn roman Hocus Pocus natuurlijk gelijk. Ik moet meer van ‘m lezen. Maar toch, het is maart: maai het gras, lees een boek, denk na, ga stemmen, doe moeite en ontluik.
