‘Veel koppen in het voetbal hangt samen met een verhoogd risico op dementie’

Gezondheidsraad adviseert koppen te beperken

Door Henri Walterbos

GROENLO/LICHTENVOORDE/BELTRUM - Sinds bekend werd dat de kopsterke voormalig Feyenoord-spits Peter Houtman lijdt aan dementie is er veel aandacht voor welke rol koppen speelt in een verhoogde kans op dementie. ‘Iedere kopbal is weer een opdonder,’ zo zeggen onderzoekers. ‘Als hersenen telkens een opdonder krijgen, dan kan de natuurlijke balans verstoord raken en krijgen hersenen onvoldoende kans om te herstellen. Dit kan leiden tot zenuwverlies en mogelijk dementie. Veel koppen in het voetbal hangt samen met een verhoogd risico op dementie en daarom moet het worden beperkt’. 

Zo concludeert de Gezondheidsraad, een onafhankelijke wetenschappelijke adviesraad voor regering en parlement op het brede terrein van de volksgezondheid en gezondheidszorg, in een 5 juni gepubliceerd advies. ‘Profvoetballers lopen het grootste risico, ook zijn er risico’s voor amateurvoetballers en voor kinderen tussen de 10 en 15 jaar.’ Ook wordt een verhoogd risico op ziekten als Parkinson en ALS genoemd.

Gezondheidsraad
Karien Stronks, hoogleraar Volksgezondheid aan het Amsterdam UMC vertelde er uit hoofde van haar functie als voorzitter van de Gezondheidsraad over op Radio 1. “Het risico blijkt twee tot drie keer zo groot bij profvoetballers ten opzichte van niet-profvoetballers. Dat is een flink verschil. Het hangt samen met het aantal keren dat je kopt in je gehele leven. Hoe meer kopballen, hoe groter uiteindelijk het risico op dementie. Vandaar ook de nadruk op de jeugd, omdat de hersenen dan nog in ontwikkeling zijn.” Ze erkent echter ook dat het moeilijk is een direct verband aan te tonen. “De Gezondheidsraad heeft alle onderzoeken die hier wereldwijd over zijn gedaan bekeken, en op basis van die onderzoeken concluderen wij, ook al is het moeilijk, want hoe vaak kopt iemand, maar er is geen twijfel meer uit al die onderzoeken.”

Er wordt echter niet gepleit voor een verbod. “Beperk het aantal hoofdcontacten, zoals wij dat noemen. We zijn een samenwerking aangegaan met de Sportraad, die na de zomer zal komen met een advies over wat dat dan precies betekent, dat beperken. Hoe zou je dat kunnen doen? In het buitenland zijn al voorbeelden dat de jonge jeugd tijdens het voetballen niet meer mag koppen. Dat is een voorbeeld van een maatregel die Nederland ook zou kunnen overwegen. Het advies is vooral bedoeld richting de minister, die er om gevraagd heeft, zodat ook op een hoger niveau hiervoor maatregelen worden genomen, zodat alle clubs ook met dezelfde maatregel te maken hebben.”

KNVB
De KNVB zegt in een reactie op haar website de ontwikkelingen rondom voetbal en mogelijk hersenletsel nauwgezet te volgen en ‘neemt met interesse kennis’ van het advies van de Gezondheidsraad. ‘We zullen dit advies zorgvuldig bestuderen evenals het nog te verschijnen advies van de Sportraad later dit jaar. Dat advies zal gericht zijn op maatregelen die de overheid, sportverenigingen en sporters kunnen nemen om de kans op mogelijk hersenletsel te verminderen. Nieuwe inzichten worden meegenomen in ons beleid dat we waar nodig zullen aanpassen. Koppen in het voetbal heeft al geruime tijd de aandacht van de KNVB. De mogelijke link tussen kopballen en neurologische aandoeningen zoals dementie en Alzheimer vraagt om zorgvuldige afwegingen en gedegen onderzoek, in samenwerking met wetenschappelijke instituten. In lijn met de Europese voetbalbond UEFA blijft de KNVB werken aan een beleid dat de gezondheid en veiligheid van alle voetballers waarborgt, van jeugd tot profvoetballers.’

Reacties Grol, Longa 30, Vios B
We vroegen om een reactie aan drie voorzitters van clubs in de regio. Leo Groeneveld, voorzitter Longa 30: “Bij de mini’s wordt koppen bij Longa zoveel mogelijk vermeden. Bij de rest van de jeugd wordt koppen gecontroleerd aangeleerd. Mocht je koppen geheel willen uitsluiten, dan helpt alleen een spelregelwijziging. Dus koppen verbieden, en koppen wordt dan bestraft door de scheidsrechter. Dit zal dan door de KNVB geregeld moeten worden.”

Stan Raben, voorzitter sv Grol : “Wij volgen hierin de lijn van de KNVB en hebben daar geen eigen visie of beleid op.”

William Slotboom, voorzitter van VIOS Beltrum geeft aan ‘Ook wij volgen de lijn van de KNVB.’